• foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
 

Sonda

Jakiego typu informacji szukasz tu najczęściej?


 

Jaki korpus uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Jaki obiektyw uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Gęsi Email
Autor: Antoni Marczewski   

Wskazówki dla obserwatorów i fotografów

W okresie wędrówek gęsi nocują na różnego rodzaju zbiornikach wodnych. Mogą to być rozlewiska rzek, jeziora, czy kompleksy stawów rybnych. O świcie gęsi rozlatują się w stadach na okoliczne pola, gdzie żerują przez większą część dnia, a wieczorem powracają na noclegowisko. Istnieją róże wersje odległości, jak powinna dzielić miejsce żerowania od miejsca odpoczynku – wielkość ta waha się pomiędzy 15 a 30 kilometrów (gęsi lecą ze średnią prędkością 60 kilometrów na godzinę). Chcąc zrobić dobre ujęcia gęsi w locie, należy się wybrać w odpowiednie miejsce właśnie rano, natomiast żerujące ptaki można fotografować właściwie przez cały dzień.

Gęgawy
Gęgawy - Anser anser © Paweł Wietecha
Poszczególne gatunki różnią się nieznacznie upodobaniami pokarmowymi, natomiast w Polsce bardzo często stada gęsi zbożowych (obu podgatunków) i białoczelnych żerują na tych samych terenach. Wczesną jesienią preferują ścierniska, gdzie wcześniej zbierano jęczmień lub pszenicę. W ostatnich latach w wielu regionach Polski upowszechniły się uprawy kukurydzy, które również stanowią bardzo atrakcyjne żerowiska dla gęsi (o ewentualnych problemach z tego wynikających dalej w tekście). Na trawiastych łąkach spotyka się je częściej w czasie przelotów wiosennych niż jesiennych. Gęsi, między innymi dzięki wyjątkowo długim jak na ptaki jelitom, zdolne są do bardzo efektywnego trawienia trawy, dzięki czemu mogą z niej czerpać maksymalnie wiele dostępnej energii.

Podczas obserwacji prowadzonych na wspomnianych już polach nad Ślęzą stwierdzono, że gęsi przylatują tam od około 8 rano, przy czym zdecydowana część nadlatuje od strony Zbiornika Mietkowskiego stanowiącego ważną ostoję tych ptaków (w końcu listopada 1996 naliczono na nim 64 500 osobników).

Gęgawy
Gęgawy - Anser anser © Paweł Wietecha
Przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności do siedzącego na polu stada można podejść na odległość około 100 metrów. Podczas podchodzenia należy wykorzystywać naturalne miejsca pozwalające obserwatorowi się ukryć (np. zakrzaczenia, rowy). Zalecane jest powolne podchodzenie z odległości kilkuset metrów, z częstym zatrzymywaniem się, które pozwoli ptakom przyzwyczaić się do ludzkiej obecności (choć w końcu i tak odlecą, jeśli przekroczony zostanie tzw. dystans ucieczki).

W Polsce sezon polowań na te ptaki (gęgawę, gęś zbożową i białoczelną) trwa od 15 sierpnia do 31 stycznia. Poza rezerwatami czy parkami przyrody gęsi mogą być wówczas bardzo płochliwe, dlatego planując wyjazd związany z fotografowaniem tych ptaków warto dowiedzieć się (np. u właściciela terenu), czy przypadkiem w wybranym przez nas miejscu nie odbywają się polowania. W takich warunkach nawet przejazd rowerzystów polną drogą może spowodować poderwanie się całego stada i może minąć sporo czasu, zanim ponownie osiądzie ono na ziemi (takie zjawisko obserwowano np. na polach między Marcinkowicami i Tyńcem nad Ślęzą w woj. dolnośląskim).

Gęgawy
Gęgawy - Anser anser © Paweł Wietecha
Przy omawianiu poszczególnych gatunków gęsi starałem się podać miejsca w Polsce, gdzie szanse na ich spotkanie będą największe. Na pewno w czołówce "top-listy" miejsc dla miłośników gęsi powinny znaleźć się: Park Narodowy Ujście Warty (niewyobrażalne wręcz ilości gęsi), Stawy Milickie w Dolinie Baryczy (największa szansa na rzadsze gatunki), Zbiornik Mietkowski (jeden ze śląskich zbiorników zaporowych, jednocześnie znakomite miejsce do obserwacji wielu innych gatunków ptaków), okolice jeziora Miedwie w województwie zachodniopomorskim i Doliny Biebrzy i Narwi w województwie podlaskim.

W Dolinie Baryczy gęsi można oglądać ze stosunkowo niewielkich odległości, co, wg lokalnych obserwatorów, wynika z przystosowań lokalnej populacji gęgawy. Gęsi te często trzymają się blisko brzegów, gdzie są m.in. mniej narażone na ataki ze strony bielików. Przybywające z północy inne gatunki siadają razem z nimi, ufając, że jest to miejsce bezpieczne, skoro preferują je gęgawy. Należy mieć na uwadze, by nie przyjeżdżać na stawy w okresie polowań, ponieważ wówczas ptaki stają się bardzo płochliwe i ciężko jest je obserwować.

Gęsi zbożowe
Gęsi zbożowe - Anser fabalis © Grzegorz Kłosowski
Nieraz bywa tak, że gęsi widzimy w postaci ciągnących po niebie kluczy. Mogą one lecieć na różnej wysokości (światowy rekord w tej dziedzinie należy do gęsi tybetańskich, które stwierdzono na wysokości 9 tys. m.n.p.m), kiedy subtelne szczegóły w wyglądzie są niedostrzegalne. Wtedy, jak również nocą, przydaje się znajomość głosów. Najtrudniej na tej podstawie odróżnić gęś małą i białoczelną (trzeba mieć duże doświadczenie, by zidentyfikować gęś małą jedynie na podstawie głosu).

Gęgawa odzywa się z reguły identycznie jak gęś domowa, dźwięki są nosowe, dominuje głoska "a" lub "ą". Tomasz Cofta w artykule o rozpoznawaniu szarych gęsi przyrównuje gęganie gęgawy do fagotu.

Głos gęsi zbożowej "przypomina brzmienie niższych tonów klarnetu i «zachrypnięty» dźwięk saksofonu tenorowego". Taką definicję najlepiej podawać muzykom :). Gęsi te odzywają się podwójnymi, potrójnymi lub poczwórnymi sylabami, w których dominuje głoska "a". Gęś zbożowa odzywa się najmniej chętnie, w przeciwieństwie do gęsi krótkodziobej. Ta odzywa się głosem wysokim, trąbiącym, bardziej metalicznym.

Dźwięki wydawane przez gęsi białoczelne często brzmią miękko i czysto, dominuje w nich głoska "i" lub "j". Gęś mała ma głos wyższy, bardziej piskliwy. Nic jednak nie zastąpi osłuchania się z tymi dźwiękami – nagrań można posłuchać np. na polskiej stronie internetowej http://strony.aster.pl/ptaki/anseri/anserin.htm#a5

Gęgawy
Gęgawy - Anser anser © Paweł Wietecha
Podczas uwiecznienia na zdjęciach przebywających w Polsce gęsi może się okazać, że sfotografujemy osobników posiadającego obrożę szyjną. Jest to specjalny sposób znakowania ptaków, wykorzystywany szczególnie często w projektach badających trasy wędrówek gęsi (choć coraz częściej mamy do czynienia z projektami, gdzie stawia się na śledzenie poszczególnych ptaków z pomocą nadajników satelitarnych). Poza obrożami ptaki mogą posiadać też kolorowe obrączki, które jednak nieraz jest zdecydowanie ciężej odczytać. Na stronie internetowej http://www.cr-birding.be/ (w języku angielskim) znaleźć można wskazówki dotyczące osób, z którymi należy się skontaktować w przypadku spotkania oznakowanego osobnika. Z tabeli "The projects" na stronie głównej wybrać należy odnośnik "Geese" - wyświetli się tabela z nazwami angielskimi poszczególnych gatunków (w sumie jest ich 12). Angielską nazwę sfotografowanej gęsi można znaleźć na stronie http://www.bsc-eoc.org/avibase/avibase.jsp po wpisaniu do znajdującej się tam wyszukiwarki nazwy polskiej.



 
 
2007-2017 © Paweł Wietecha, nota prawna
 jesteśmy też na facebooku ostatnia aktualizacja: 05.04.2015, 18:29co nowego?
1x1px_trns.gif