• foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
foto-ptaki.pl arrow Ptaki arrow Wiosenne kwakania
 

Sonda

Jakiego typu informacji szukasz tu najczęściej?


 

Jaki korpus uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Jaki obiektyw uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Wiosenne kwakania Email
Autor: Antoni Marczewski   

Krakwa
Anas strepera

Polska nazwa pochodzi najprawdopodobniej od głosu tej kaczki. W przypadku samic jest on podobny do kwakania krzyżówki, co częściowo by tłumaczyło,
Krakwy
Krakwy - Anas strepera © Artur Tabor
czemu rosyjskie słowo kriakwa oznacza właśnie krzyżówkę, a nie krakwę. Nazwa naukowa pochodzi od czasownika strepo - grzechotać i nawiązuje tym razem do głosy samca.

Krakwa jest mniejsza (45-60 cm długości, 85-95 cm rozpiętości skrzydeł) od krzyżówki (z którą zdarza się jej tworzyć mieszańce). Jesienią ptaki są cięższe niż w sezonie lęgowym (w przypadku samców może dochodzić do zwiększenia masy z ok. 900g do 1300g), natomiast podczas powrotów z zimowisk mogą ważyć zaledwie ok. 500g.

Obie płcie różnią się między sobą, choć ze wszystkich omawianych w tym tekście gatunków samce krakw mogą się pochwalić się najmniej kolorową szatą godową. Utrzymana w szarej tonacji, przy czym szarość jest ciemniejsza na piersi niż na pozostałych częściach ciała. Tył ciała czarny, sterówki koloru popielatego. W szacie spoczynkowej samiec jest bardziej matowo szary niż samica.
Krakwa
Krakwa - Anas strepera © Artur Tabor
Skraje dzioba szarobrązowej samicy mają żółtopomarańczowe obrzeżenie, podczas gdy u samca dziób jest cały czarniawy. Osobniki młode od spodu są bardziej pstrokate niż samice, a z wierzchu ciemniejsze. W locie dobrze widocznymi cechami jest biały brzuch i biało czarne lusterko.

Głos samicy krakwy przypomina kwakanie krzyżówki, natomiast samiec wydaje dźwięki przypominające nieco terkotanie cyranki.

Krakwy są aktywne w ciągu dnia, dosyć towarzyskie i chętnie przebywają w mieszanych stadach z innymi gatunkami kaczek. Pokarmu, jakim są przede wszystkim różne części roślin wodnych (nasiona, łodygi, liście, korzenie), poszukuje za dnia. Czasami żerują podobnie jak świstuny, skubiąc rośliny lądowe. Na zbiornikach wodnych nieraz przebywają w sąsiedztwie łysek. Zdarzało się, że krakwy podkradały im pokarm, który łyski zdobyły nurkując na głębokości niedostępne dla kaczek. Typowe środowisko krakwy to rozlewiska rzek, płytkie zatoki jezior, starorzecza, zalewane łąki w dolinach rzecznych i wszelkie zbiorniki wodne z bogatą roślinnością.
Krakwy
Krakwy - Anas strepera © Henryk Janowski
Chętnie też zakładają gniazda na stawach rybnych i zarastających eutroficznych jeziorach. Gniazda krakw mogą znajdować się np. w koloniach śmieszek, gdzie kaczki korzystają z „ochronnego parasola” mew odganiających pojawiające się w kolonii drapieżniki.

Wielkość zniesienia: 8-12 jaj. Zarodki rozwijają się przez 24-26 dni, po czym pisklęta naraz opuszczają skorupki i są gotowe do opuszczenia gniazda. Podążają za samicą, pod której czujnym okiem będą zdobywać pokarm przez kolejne 45-50 dni, po czym zyskają zdolność do lotu i prowadzenia samodzielnego życia. Samiec opuszcza samicę na początku czerwca, a więc jeszcze przed wykluciem piskląt, i odlatuje na pierzowisko. Na lęgowiska, często już dobrane w pary, przylatują z reguły w kwietniu. Do lęgów przystępują zaś między początkiem a końcem pierwszej połowy maja. Na przełom kwietnia i maja przypada szczyt przelotu tego gatunku przez Polskę, kóry rozpoczyna się w marcu. Jesienne odloty rozpoczynają się we wrześniu i mogą trwać do grudnia.

Zasięg występowania krakwy obejmuje szeroki pas strefy umiarkowanej od Europy Zachodniej, przez Azję Środkową, do Japonii.
Krakwa
Krakwa - Anas strepera © Henryk Janowski
Gatunek ten zamieszkuje również Amerykę Północną. Opisany z jednej z wysp w archipelagu Kiribati podgatunek prawdopodobnie wymarł, ponieważ żywych osobników nie spotkano od końca XIX w. Kaczki z południowych stref zasięgu stanowią z reguły populacje osiadłe, a osobniki z partii północnych zimują w południowej Europie, północnej Afryce, a także środkowo-wschodniej Azji (kaczki ze wschodniej części zasięgu) i na południu Ameryki Półocnej.

Europejska populacja lęgowa szacowana jest na 70-120 tys. par lęgowych. Poza Rosją najwięcej krakw stwierdza się w Rumunii (2-5 tys.), Niemczech (2-4 tys.), Czechach (1,3-3 tys.) i Holandii (1,6-2,4 tys.). Na tym tle nasza populacja, szacowana na 2-2,2 tys. par, nie wygląda najgorzej. Dodatkowym optymizmem może napawać fakt, że w zachodniej części kraju obserwuje się widoczny wzrost liczebności tego gatunku. Najwyższe liczebności osiągane są w Parku Narodowym Ujście Warty, na stawach rybnych w Dolinie Baryczy, na Zbiorniku Goczałkowickim i stawach w Dolinie Górnej Wisły.
Krakwa
Krakwa - Anas strepera © Paweł Wietecha
Kiedy dwa lata temu byliśmy ze znajomymi na wycieczce na terenie ostatniego z wymienionych miejsc, duża liczba krakw była dla nas zaskakująca, ponieważ w niektórych miejscach wydawała się ona gatunkiem liczniejszym od krzyżówki. Niezbyt dużo krakw zamieszkuje „kacze eldorado”, czyli bagienne doliny Biebrzy i Narwi. W rejonie Zalewu Szczecińskiego gnieździ się około 400 par, z czego 50-60 na terenie Delty Świny. Dolina Baryczy jest ostoją ponad 300 par, podobnie jak PN Ujście Warty (liczba par waha się między poszczególnymi latami, co jest związane z okresowymi zmianami poziomu wody). Kolejne ważne dla tego gatunku miejsca w Polsce to IBA (Imprtant Bird Area – ostoja ptaków o znaczeniu europejskim) Ostoja Ińska (100-150 par), Dolina Dolnej Odry (ok.100 par).

Najważniejsze europejskie pierzowiska krakw znajdują się w Delcie Wołgi, nad Jeziorem Bodeńskim, w Holandii i Belgii.

Przez kilka lat z rzędu we wrześniu samotny samiec krakwy pojawiał się w warszawskich Łazienkach Królewskich, gdzie zachowywał się często agresywnie w stosunku do towarzyszących mu krzyżówek, które potrafił odganiać od chleba rzucanego przez spacerowiczów.
Krakwy
Krakwy - Anas strepera © Paweł Wietecha
Był to prawdopodobnie osobnik przelotny – ptaki z centralnych i północnych części naszego kontynentu wędrują głównie do Europy Zachodniej, gdzie zimują razem z osiadłymi populacjami lokalnymi. Na podstawie odczytów obrączek najwięcej krakw lęgowych w Polsce notuje się we Francji. W całej północno-zachodniej Europie odnotowuje się zimą ok. 60 tys. osobników. Na wybrzeżach Morza Czarnego i Śródziemnego, gdzie ściągają też ptaki z Syberii, liczba ta waha się między 75 i 150 tys.

Krakwy rzadko zimują w Polsce, raczej pojedynczo. W Warszawie co jakiś czas zimą samotne ptaki przebywają w stadach krzyżówek dokarmianych przez ludzi. Sam miałem okazję obserwować takiego osobnika w Łazienkach, inny przez długi czas przebywał w Ogrodzie Saskim. Również w innych warszawskich miejscach, takich jak staw przy ul. Gwiaździstej czy Park Arkadia. Poza parkami miejskimi, do zimowania najczęściej dochodzi w Wielkopolsce, Małopolsce i na Śląsku.

Krakwa jest gatunkiem chronionym, w Europie narażonym na wyginięcie.



 
 
2007-2017 © Paweł Wietecha, nota prawna
 jesteśmy też na facebooku ostatnia aktualizacja: 05.04.2015, 18:29co nowego?
1x1px_trns.gif