• foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
foto-ptaki.pl arrow Ptaki arrow Ptaki brodzące
 

Sonda

Jakiego typu informacji szukasz tu najczęściej?


 

Jaki korpus uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Jaki obiektyw uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Ptaki brodzące Email
Autor: Antoni Marczewski   

Ślepowron
Nycticorax nycticorax

Nazwa ślepowron wzięła się zapewne stąd, że jego głos rzeczywiście przypomina krakanie, a nocny tryb życia sprawia, że za dnia ślepowrony są dosyć ociężałe i sprawiają wrażenie ślepych.

Ślepowron
Ślepowron - Nycticorax nycticorax © Mariusz Pomaski
Naukowa nazwa po przetłumaczeniu na polski brzmiałaby „nocny kruk”. W mitologii słowiańskiej ślepowron pełnił funkcję psychopomposa (nie psychopompona ani nie psychomopsa), czyli przewodnika dusz przez rzekę oddzielającą świat żywych od świata umarłych. Podobną rolę w wielu kulturach przypisywano krukowi, a ślepowron miałby być po prostu jego nocnym odpowiednikiem.

Ptak ten jest mniejszy (58-65 cm, rozpiętość skrzydeł 105-112 cm, waga 0,5-0,8 kg) i bardziej krępy od czapli siwej. W porównaniu z nią i innymi czaplami ma krótsze nogi, które na początku okresu lęgowego mają kolor malinowoczerwony, a przez większą część roku żółtawy. Patrząc na głowę ślepowrona od razu zauważa się krwistoczerwone oczy obwiedzione czarną maską łączącą je z czarnym dziobem. Z tyłu głowy wyrastają 2-3 białe pióra, kończące się
Ślepowron
Ślepowron - Nycticorax nycticorax © Mariusz Pomaski
w połowie pleców, co upodabnia ptaka do Indianina. Czoło, policzki i kuper białe, wierzch skrzydeł czarny z zielonkawym połyskiem, silniejszym w sezonie lęgowym. Skrzydła i ogon niebieskoszare. Co ciekawe, jest również polski herb Ślepowron, jednak ptak w jego godle zupełnie nie jest podobny do swego żywego odpowiednika. Nie wiadomo, czy nazwa czapli wzięła się od herbu, czy też odwrotnie.

Ptaki młode wyraźnie różnią się wyglądem od dorosłych - wierzch jasnobrązowy, biało nakrapiany, spód zielonkawy z ciemnym strychowaniem. Oczy pomarańczowe, nogi zielonożółte - szatę osobnika dorosłego uzyskują w trzecim roku życia.

Jak wspomniano wcześniej, ślepowron wykazuje aktywność nocą - za dnia odpoczywa na drzewach lub krzewach i ożywia się dopiero wraz z zapadnięciem zmroku. Towarzyski jedynie w okresie lęgowym - poza nim prowadzi raczej samotnicze życie, choć na wędrówkach spotyka się go czasem w niewielkich grupkach.

Żerujący ptak broni przed innymi swojego terytorium łowieckiego, na którym
Ślepowron
Ślepowron - Nycticorax nycticorax © Marcin Karetta
poluje na płazy, ryby i owady. Nie gardzi również jaszczurką, pająkiem, pijawką czy młodym ptakiem. Czasem może zawisać nad wodą i nurkować, co wygląda bardzo widowiskowo.

Środowisko życia tych ptaków to wolno płynące lub stojące wody: jeziora, starorzecza, stawy rybne i różnego rodzaju mokradła.

Z początkiem kwietnia ślepowrony powracają do kolonii, która w polskich warunkach znajduje się najczęściej na wyspie w sąsiedztwie stawów rybnych lub na terenie żwirowni, często w pobliżu kolonii mew śmieszek (sąsiedztwo dosyć hałaśliwe, ale pełni dodatkowo funkcję żywego alarmu ostrzegającego w przypadku zbliżania się niebezpieczeństwa). Jeśli ptaki decydują się zbudować nową kolonię, może być ona zasiedlona później, nawet dopiero w lipcu.

Po raz pierwszy osobniki z tego gatunku przystępują do lęgów w 3-4. roku życia, choć zdarza się także, że drugoroczne ptaki biorą na siebie rodzicielskie obowiązki. Gniazdo budowane do 5 metrów nad ziemią na drzewie lub krzewie. Samica składa przeważnie 3-6
Ślepowrony
Ślepowrony - Nycticorax nycticorax © Mariusz Pomaski
jaj, które oba ptaki wspólnie wysiadują przez 21-22 dni. Po tym czasie wykluwają się małe ślepowrony, karmione, podobnie jak u innych czapli, przez oboje rodziców wpół strawionym pokarmem. Po upływie 40-50 dni młode zdolne są do lotu i samodzielnego życia.

Od lipca do sierpnia trwa „letnia włóczęga” młodocianych osobników, która kończy się wraz z początkiem odlotów na zimowiska (przełom września i października). Przelot przeważnie w ciągu nocy, wyjątkowo podczas dnia. W tym czasie na ślepowrona można się natknąć niemal wszędzie, w dodatku w różnych okolicznościach. Kiedyś w Pawłowicach nad Wisłą znajomy z obozu obrączkarskiego opowiadał, jak w lecie wybrał się w nadrzeczne krzaki, wyposażany w papier toaletowy oraz łopatę i przy tej okazji spłoszył odpoczywającego gdzieś w nadwiślańskim gąszczu ślepowrona. Ptak, podobnie jak reszta jego pobratymców, poleciał zapewne na południe, w kierunku Morza Śródziemnego, a później dalej, aż za Saharę.

Ślepowrona spotkamy nie tylko w Europie - żyją
Ślepowron
Ślepowron - Nycticorax nycticorax © Mariusz Pomaski
one na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Australii i Antarktydy. Podgatunek nominatywny, do którego należą również ptaki z krajowej populacji, zamieszkuje centralną i południową Europę, Azję Środkową i Południową, a na wschodzie jego zasięg sięga do Japonii. Na Starym Kontynencie najliczniej żyje we Włoszech (do 12 tys. par, tam zresztą po raz pierwszy w życiu widziałem ten gatunek), Rosji (do 11 tys.), Rumunii (do 7 tys.), Mołdawii, Bułgarii i na Ukrainie (wszędzie do 5 tys. par). Podobnie jak w przypadku czapli białej, nasza populacja w tym zestawieniu nie wygląda specjalnie oszałamiająco. Jedyne stałe stanowisko ślepowronów znajduje się w Dolinie Górnej Wisły, gdzie gnieżdżą się od końca lat 40. XX w. W latach 80. żyło tam 50-70 p., a w 2002 już ponad 500 w 8 koloniach. Wizyta nad którymkolwiek kompleksem stawów rybnych w okolicach Zatora (wcześniej uzgodniona z właścicielem terenu) niemal gwarantuje spotkanie ze ślepowronem. W ostatnich latach pojedyncze lęgi stwierdzano również
Ślepowron
Ślepowron - Nycticorax nycticorax © Marcin Karetta
w Dolinie Nidy, Parku Narodowym Ujście Warty i nad Zbiornikiem Jeziorsko. Z jednej strony Polska znajduje się na północnym krańcu zasięgu tego gatunku, w związku z czym pewnie nigdy nie będzie u nas liczny, ale z drugiej można mieć nadzieję, że coraz większa liczba młodych przychodzących na świat w Dolinie Górnej Wisły zaowocuje nowymi koloniami zakładanymi również w innych rejonach kraju.

Ślepowrony, podobnie jak czaple purpurowe, są objęte w Polsce ochroną ścisłą. Jednym z zabiegów ochronnych wykonywanych dla zapewnienia im bezpieczeństwa jest napełnianie wodą stawów, nad którymi się zagnieździły, głównie dla zapobieżenia penetracji kolonii przez ludzi i ssaki drapieżne. W Dolinie Górnej Wisły prężnie działa Lokalna Grupa OTOP „Czaplon”, która jest m.in. jednym z organizatorów kampanii „Nie bądź ślepy na ślepowrona”. Poza promowaniem wiedzy o tym rzadkim i pięknym ptaku członkowie grupy m.in. obrączkują młode osobniki i prowadzą prace zwiększające bezpieczeństwo w koloniach.



 
 
2007-2017 © Paweł Wietecha, nota prawna
 jesteśmy też na facebooku ostatnia aktualizacja: 05.04.2015, 18:29co nowego?
1x1px_trns.gif