Transmenu powered by JoomlArt.com - Mambo Joomla Professional Templates Club

Dolina Górnej Wisły jest najważniejszym w kraju lęgowiskiem dla ślepowrona. Na terenie ostoi znajduje się jeden z najciekawszych ornitologicznie sztucznych zbiorników wodnych – Zbiornik Goczałkowicki.

Najbardziej charakterystycznym ptakiem ostoi jest ślepowron. Prowadzi on nocny tryb życia i za dnia przeważnie nie jest zbyt aktywny – być może stąd się wzięło ludowe przekonanie o jego rzekomej ślepocie. Z kolei z wronami łączy go co najwyżej skrzekliwy głos, gdyż estetycznie prezentuje się znacznie lepiej. Poza ślepowronem do lęgów przystępują tu również bączki i rybitwy rzeczne – liczebność populacji tych trzech gatunków kwalifikuje obszar do uznania go za ostoję o międzynarodowym znaczeniu.

Ślepowron - Nycticorax nycticorax	© Marcin Nawrocki

Stwierdzono tu również co najmniej 26 innych gatunków z załącznika 1. dyrektywy ptasiej. W niedawnej przeszłości w ostoi tej odnotowywano lęgi czapli purpurowej oraz szablodzioba.

Ostoja znajduje się w województwie śląskim. Jako IBA zajmuje 24 490 ha, jako OSOP 24 767,5 ha – w obu przypadkach 3200 ha przypada na największe w rejonie sztuczne jezioro, jakim jest Zbiornik Goczałkowicki. Został on wybudowany w celu zapewnienia odpowiedniej ilości wody pitnej dla aglomeracji śląskiej. Z tego powodu obowiązuje na nim zakaz kąpieli i uprawiania sportów wodnych. Na południe od akwenu znajdują się stawy rybne, zasilane przede wszystkim wodami Wisły. Prawie jedną trzecią ostoi zajmują tereny wykorzystywane rolniczo, głównie pola uprawne. Osoby zainteresowane nie tylko przyrodą, ale również historią i kulturą, powinny odwiedzić bardzo interesujący zamek w pobliskiej Pszczynie.

Stawy w Ochabach, podobnie jak kompleksy w Mnichu i Landeku, należą do placówki Polskiej Akademii Nauk w Gołyszu. Aby wejść na stawowe groble, trzeba uzyskać od właścicieli odpowiednie pozwolenie.

Głowienka - Aythya-ferina	© Łukasz Łukasik

Bez niego obserwacje można prowadzić jedynie z dróg publicznych, z których doskonale jednak widać największą ptasią atrakcję regionu, czyli ślepowrony, mające tutaj swoją kolonię. Goście ośrodka „Marcel” w Ochabach czasem nie muszą wychodzić dalej niż kilka metrów od drzwi domku wczasowego, by ujrzeć przelatującego ślepowrona. Czapla purpurowa to z pewnością najciekawszy z pierzastych mieszkańców stawów. Poza tym gatunkiem gniazdują tu gęgawy, łabędzie nieme, perkozy dwuczube, głowienki i czernice. Na okolicznych łąkach można spotkać także kląskawkę.

Na wycieczkę nad Zbiornik Goczałkowicki warto wybrać się własnym samochodem, ponieważ rozmiary akwenu nie pozwalają na jego obejście w ciągu jednego dnia. Najlepszymi miejscami do prowadzenia obserwacji są Wisła Mała oraz przepompownia we Frelichowie. Aby się do niej dostać, należy spytać o drogę kogoś z miejscowych, gdyż dojazd jest bardzo skomplikowany. Najciekawszym rejonem akwenu jest część zachodnia, gdzie wykształciła się różnorodna mozaika siedlisk z wilgotnymi łąkami, zaroślami wierzbowymi oraz mannowymi i trzcinowymi szuwarami. Wiosną i latem licznie występują tu kormorany, zauszniki, perkozy dwuczube, śmieszki oraz rybitwy białowąse i rzeczne.

Zobacz koniecznie stawy w Ochabach: kolonia lęgowa ślepowrona Frelichów nad Zbiornikiem Goczałkowickim: możliwa czapla purpurowa, jesienią i zimą północne gatunki kaczek

Stwierdzano tu również lęgi czapli purpurowej i szablodzioba. Do obserwacji niezbędna jest luneta, gdyż ptaki przeważnie przebywają daleko od obserwatora. Wieczorami na spokojne wody akwenu zlatują się tysiące śmieszek i mew pospolitych.

W roku 1995 na Zbiorniku Goczałkowickim stwierdzono 600 par lęgowych zausznika. Było to największe skupisko w Europie.

Podczas przelotów akwen wykorzystywany jest m.in. przez kilka gatunków kaczek. Bardzo rzadko pojawiają się gatunki morskie, takie jak edredon czy uhla. Czasem można spotkać podgorzałkę. W trakcie sierpniowej migracji siewkowców na błotnistych brzegach żerują m.in. biegusy zmienne i malutkie, kwokacze, łęczaki, brodźce śniade i czajki. Na przełomie sierpnia i września warto obserwować nie tylko taflę zbiornika, ale również okoliczne pola, gdyż może pojawiać się na nich mornel – zaobserwowano go w rejonie Wisły Wielkiej, po północnej stronie jeziora. Inne rzadkie gatunki stwierdzone na zbiorniku to m.in. młodociana orlica oraz wydrzyk ostrosterny, wypatrzony z Frelichowa.

komunikacja publiczna: przez Goczałkowice przejeżdżają

Czajka stepowa - Vanellus leucurus	© Mateusz Matysiak

autobusy firmy Marbus obsługujące połączenie między Pszczyną i Czechowicami-Dziedzicami (www.gocz.pl/content/view/26/38/); pociągiem do Goczałkowic można się dostać m.in. z Katowic i Bielska-Białej; 6 km na południe od Ochabów znajduje się Skoczów, dokąd jeżdżą pociągi (www.pkp.pl) oraz autobusy, m.in. z Cieszyna i Bielska-Białej (www.transkom.pl)

samochód: główna droga w regionie to ekspresowa S1 Bielsko-Biała–Cieszyn; w Skoczowie trzeba odbić na drogę nr 81 prowadzącą do Ochabów, Wisła Mała znajduje się przy drodze nr 939 łączącej Skoczów z Pszczyną; dojazd do przepompowni we Frelichowie jest skomplikowany, więc warto zapytać o szczegóły mieszkańców.

Grupa Lokalna OTOP „Czaplon”, czaplon@czaplon.most.org.pl, www.czaplon.most.org.pl
www.gocz.pl – portal Goczałkowic-Zdroju
www.skoczow.pl – oficjalny serwis Skoczowa

• Goczałkowice-Zdrój – Pensjonat „Maria”, ul. Szkolna 13, tel. 032 210 74 82
• Ochaby Wielkie – Ośrodek Wypoczynkowo-Wczasowy „Marcel”, tel. 033 853 38 48, 0502 352 330, kramerski@skrzynka.pl
• Skoczów – Agroturystyka „Olszynka”, ul. Kameralna 15, tel. 033 853 57 91, 0516 638 597

Więcej noclegów: www.skoczow.pl, www.gocz.pl